Zaloguj
Reklama

Zapalenie mięśnia sercowego

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • Gajewski P., Szczeklik A., Podręcznik chorób wewnętrznych, MP, 2016
    Dobrzańska A., Pediatria, Elsevier Urban&Partner, 2014
    Kawalec W., Pediatria, PZWL, 2014

Kategorie ICD:


Zapalenie mięśnia sercowego
Fot. panthermedia
(5)

Zapalenie mięśnia sercowego to choroba, w której dochodzi do powstania nacieku zapalnego w obrębie warstwy mięśniowej serca. Skutkuje to wystąpieniem uszkodzenia lub martwicy kardiomiocytów, czyli komórek mięśnia sercowego. Najczęstszą przyczyną tego zaburzenia są czynniki infekcyjne. Choroba może wystąpić izolowanie lub stanowić groźne powikłanie innych chorób infekcyjnych, np. zapalenia gardła czy zatok. Schorzenie dotyczy każdej grupy wiekowej – od noworodków po osoby starsze, jednak obraz kliniczny w różnych grupach wiekowych znacząco się różni.

Reklama

Przyczyny zapalenia mięśnia sercowego

Główną przyczyną wystąpienia zapalenia mięśnia sercowego są czynniki infekcyjne, głównie wirusy. Najczęstszym patogenem wywołującym to schorzenia są wirusy Coxackie, ale obok nich można wymienić także enterowirusy, adenowirusy, parwowirus B19, wirus grypy, mononukleozy zakaźnej czy cytomegalii. Nie można jednak zapominać o czynnikach bakteryjnych, np. pneumokokach, meningokokach, gronkowcach czy prątku gruźlicy, a także grzybach i pierwotniakach. Patogeny powodują bezpośrednie uszkodzenia kardiomiocytów, uruchamiając dodatkowo produkcję autoprzeciwciał skierowanych przeciwko narządom zaatakowanego organizmu.

Wśród innych przyczyn można wymienić reakcje immunologiczne, np. alergiczne czy choroby autoimmunologiczne, głównie zapalenia naczyń. Zapalenie mięśnia sercowego może być także efektem działania toksyn, takich jak tlenek węgla (czad) czy jad węża lub skutkiem niepożądanym stosowania niektórych leków, np. antybiotyków.

Jak często występuje zapalenie mięśnia sercowego?

Zapalenie mięśnia sercowego najczęściej dotyczy niemowląt, dzieci w wieku dojrzewania i młodych dorosłych, co nie oznacza, że noworodki czy osoby starsze nie mogą zachorować. Wiąże się to przede wszystkim z faktem, ze dzieci mają nie w pełni wykształcony układ immunologiczny, który nie jest w stanie zwalczyć patogenów, a dodatkowo są na nie bardziej narażone w zamkniętych środowiskach przedszkolnych czy szkolnych.

Dokładna częstość występowania schorzenia jest nieznana, bo zapalenie może mieć przebieg skąpoobjawowy i osoba nie jest świadoma swojej choroby. Niestety jednak może ona prowadzić do bardzo poważnych powikłań, bo stanowi przyczynę 20% przypadków zgonu wśród osób młodych.

Obraz kliniczny zapalenia mięśnia sercowego w zależności od wieku

Choroba może mieć przebieg subkliniczny czyli skąpoobjawowy, a drugą skrajnością jest szybko narastająca niewydolność serca, tak więc objawy są niecharakterystyczne. Są one uzależnione od wieku pacjenta:

  • U noworodków i niemowląt stwierdza się najczęściej zły stan ogólny, często bez innej uchwytnej przyczyny. Dodatkowo można zaobserwować przyspieszoną akcję serca i inne zaburzenia rytmu
  • U dzieci nieco starszych dominuje obraz zmniejszenia tolerancji wysiłku, a czynność serca przyspiesza nawet przy bardzo małym wysiłku fizycznym, nawet zmianie pozycji ciała.
  • U dzieci w wieku dojrzewania i dorosłych najczęściej zgłaszanymi dolegliwościami są ból w klatce piersiowej o charakterze kłującym, zmniejszona tolerancja wysiłku z uczuciem kołatania serca jako objawem zaburzeń rytmu. Z uwagi na fakt, że zapalenie mięśnia sercowego powoduje jego niewydolność, pojawiają się także objawy charakterystyczne dla tego schorzenia, takie jak duszność czy obrzęki zwłaszcza kończyn dolnych.

fot. panthermedia

Metody diagnostyczne

Pierwszym elementem diagnostyki zapalenia mięśnia sercowego jest zebranie wywiadu w kierunku przebytych ostatnio infekcji dróg oddechowych czy objawów grypowych. To pierwszy sygnał dla lekarza, że zapalenie mięśnia sercowego może być powikłaniem takiej właśnie infekcji. Dodatkowo należy wykonać badania laboratoryjne, czyli morfologię, oznaczyć wskaźniki stanu zapalnego (OB, CRP) czy frakcję sercową kinazy kreatynowej, której podwyższenie może wskazywać na martwicę komórek mięśnia sercowego. Przeprowadza się także badania serologiczne poziomu przeciwciał skierowanych przeciwko patogenom mogącym spowodować zapalenie.

Reklama
(5)
Komentarze