Zaloguj
Reklama

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)

Wpływ palenia papierosów na płuca
Fot. pantherstock
Wpływ palenia papierosów na płuca
(0)

Przewlekła obturacyjna choroba płuc pojawia się przede wszystkim w związku z paleniem papierosów, może ona jednak być spowodowana również i przez zawodowe narażenie na szkodliwe dla układu oddechowego substancje. Jest to jednostka bardzo groźna – jej powikłaniem może być nawet nadciśnienie płucne. Jakie więc objawy mogą sugerować przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, na czym polega leczenie tej jednostki i – co najważniejsze – w jaki sposób można jej zapobiegać?

Reklama

Spis treści:

  1. Przyczyny przewlekłej obturacyjnej choroby płuc
  2. Kaszel, duszność i inne objawy POChP
  3. Czym są zaostrzenia POChP?
  4. Rozpoznawanie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc 
  5. Zasady leczenia POChP
  6. Jakie są metody zapobiegania POChP?

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (w skrócie POChP, ang. chronic obstructive pulmonary disease, COPD) jest jednym z najczęściej występujących schorzeń układu oddechowego. Według statystyk na całym świecie cierpieć może na nią nawet ponad 170 milionów osób. POChP występuje przede wszystkim u ludzi powyżej 40. roku życia. W przeszłości zauważalne było to, że u mężczyzn przewlekła obturacyjna choroba płuc rozpoznawana była wyraźnie częściej niż u kobiet, obecnie jednak proporcje chorujących w przypadku różnych płci zaczynają się wyrównywać.

POChP to poważny problem zdrowotny – WHO przewiduje, że w 2030 roku jednostka ta będzie stanowiła trzecią najczęstszą przyczynę zgonów u ludzi.

Przyczyny przewlekłej obturacyjnej choroby płuc 

POChP rozwija się przez przewlekły proces zapalny, do którego dochodzi wskutek docierania do dróg oddechowych drażniących je czynników. Najczęstszym z takowych (stanowiącym przyczynę choroby nawet w 8 na 10 jej przypadkach) jest dym papierosowy. Nie tylko jednak palacze tytoniu są zagrożeni tym, że wystąpi u nich przewlekła obturacyjna choroba płuc – wpływ na rozwój tej jednostki mają również zanieczyszczenia powietrza (szczególnie te, z którymi człowiek styka się w pracy – mowa tutaj o różnych drażniących pyłach czy oparach). W rzadkich przypadkach POChP rozwija się z powodu mutacji genetycznych, których efektem jest niedobór alfa-1-antytrypsyny.

Ostatecznie w przebiegu POChP dochodzi do zwężenia (obturacji) dróg oddechowych, co skutkuje ograniczeniem przez nie przepływu powietrza. Poza tym zaburzeniem dochodzić może także do produkowania nadmiernych ilości śluzu, zaburzeń wymiany gazowej oraz do pojawiania się u chorego pęcherzy rozedmowych. Z biegiem czasu i rozwijaniem się coraz to poważniejszych nieprawidłowości dochodzić może u chorych do wystąpienia nawet i nadciśnienia płucnego.

Kaszel, duszność i inne objawy POChP 

Znacznym problemem w przypadku POChP jest to, że pacjent może już na nią cierpieć – typowe dla jednostki odchylenia mogą zostać stwierdzone w badaniach układu oddechowego – a jednocześnie mogą nie występować u niego żadne dolegliwości. Stanowi to poważne zagrożenie, ponieważ chory może nie otrzymywać wtedy potrzebnego mu leczenia, a jednocześnie w jego układzie oddechowym może dochodzić do nieodwracalnych uszkodzeń.

Później jednak – wraz z postępem choroby – objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc stają się dla pacjenta coraz bardziej dostrzegalne, utrudniają mu one bowiem w znaczący sposób codzienne funkcjonowanie. Takowymi dolegliwościami mogą być:

  • kaszel (przewlekły, który występować może przez cały dzień; towarzyszy mu zwykle odkrztuszanie plwociny),
  • duszność (początkowo wysiłkowa, później jednak dochodzić może do występowania duszności nawet i w spoczynku),
  • szybkie męczenie się,
  • spadek apetytu,
  • poczucie ogólnego rozbicia.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc, fot. panthermedia

Czym są zaostrzenia POChP? 

W przypadku przewlekłej obturacyjnej choroby płuc wspomina się o jej zaostrzeniach. Mianem tym określa się okresy, kiedy dolegliwości chorych – kaszel, duszność czy odkrztuszanie plwociny – w znaczący sposób zwiększają swoje nasilenie.

Przyczyny zaostrzeń bywają różne – doprowadzić do nich może np. infekcja (zarówno wirusowa, jak i bakteryjna – np. przeziębienie, ale i zapalenie płuc). Poza zwiększeniem intensywności wcześniej występujących objawów, u chorych na POChP pojawiać się wtedy mogą dodatkowe dolegliwości, takie jak np. gorączka. Zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc są groźnym problemem – w ich przypadku konieczna może być nawet hospitalizacja.

Rozpoznawanie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc 

W rozpoznawaniu POChP zasadniczo największe znaczenie ma wykonanie u pacjenta badania spirometrycznego. Jednostkę rozpoznawać można wtedy, kiedy w spirometrii wartość wskaźnika FEV1/FVC jest mniejsza od 0,7. Poza spirometrią u chorych z podejrzeniem POChP jest wykonywanych jednak jeszcze wiele innych badań (dzięki nim możliwe jest chociażby ustalenie optymalnego dla chorego postępowania leczniczego) i takimi badaniami mogą być:

  • bodypletyzmografia,
  • RTG klatki piersiowej,
  • badania dyfuzji gazów,
  • morfologia krwi,
  • posiew plwociny,
  • EKG,
  • ocena tolerancji wysiłku fizycznego,
  • gazometria krwi tętniczej.

Jeżeli zaś chodzi o różnicowanie, to przewlekłą obturacyjną chorobę płuc trzeba różnicować m.in. z astmą, rakiem płuca, rostrzeniem oskrzeli oraz z niewydolnością lewej komory serca.

Zasady leczenia POChP 

Dokładne postępowanie terapeutyczne u pacjenta z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc uzależnione jest od kilku czynników, takich jak m.in. intensywność występujących u pacjenta objawów, stopień stwierdzanych odchyleń w badaniach spirometrycznych czy częstość występowania zaostrzeń.

Podstawowym jednak zaleceniem, które otrzymują wszyscy pacjenci, u których rozpoznana została przewlekła obturacyjna choroba płuc, jest zaprzestanie palenia papierosów. Rozstanie z nałogiem może bowiem skutkować zahamowaniem postępu choroby. Pacjentom zalecane jest również podejmowanie regularnej aktywności fizycznej, dbałość o właściwą dietę oraz coroczne szczepienie przeciwko grypie.

W farmakologicznym leczeniu POChP wykorzystanie znajduje wielu różnych leków. Przede wszystkim stosowane są środki rozkurczające oskrzela z grupy beta-mimetyków, takie jak np. salmeterol, formoterol czy salbutamol. Duże znaczenie w leczeniu schorzenia mają również działające przeciwzapalnie glikokortykosteroidy – przyjmowane są one przede wszystkim w postaci wziewnej i jako ich przykłady można podać budezonid oraz flutykazon.

Wśród innych leków, które bywają podawane pacjentom z POChP, wymienić można m.in.:

  • ipratropium,
  • tiotropium,
  • teofilinę,
  • rofumilast.

W przypadku, gdy u pacjenta dojdzie do niewydolności oddechowej, zakwalifikowany on może zostać do domowej terapii tlenowej. Połączona one może być ze stosowaniem nieinwazyjnej wentylacji mechanicznej. W najcięższych przypadkach pacjenci mogą być leczeni operacyjnie, przeprowadzane może być np. usunięcie pęcherzy rozedmowych czy nawet przeszczep płuc.

Nieco inaczej przebiega zaś leczenie zaostrzeń POChP. W ich przypadku wykorzystanie znajdują przede wszystkim beta-mimetyki wziewne, sterydy w przebiegu zaostrzenia podaje się choremu doustnie lub dożylnie. Nierzadko stosowane są antybiotyki, lekiem pierwszego wyboru jest zwykle amoksycylina.

Jakie są metody zapobiegania POChP? 

Zasadniczo istnieje jeden sposób na to, aby zapobiec wystąpieniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc – jest nim niepalenie tytoniu.

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze