Zaloguj
Reklama

Nadciśnienie

Nadciśnienie tętnicze to podstępna choroba, która na co dzień atakuje prawie jedną trzecią dorosłych Polaków. Ze względu na etiologię dzieli się je na pierwotne, gdzie nie wyróżnia się jednoznacznej przyczyny oraz wtórne, gdzie jest ona ustalona.

Ciśnienie tętnicze to siła, z jaką krew działa na naczynia krwionośne. Wartości ciśnienia nie są stałe. Inne wartości są w spoczynku, a odmienne zaś w czasie pracy, szybkiego marszu, czy biegu. Wyróżniamy ciśnienie tętnicze skurczowe (SBP), kiedy serce wtłacza krew do naczyń w czasie skurczu serca oraz ciśnienie tętnicze rozkurczowe (DBP), kiedy osiąga wartości najniższe podczas rozkurczu serca.

Nadciśnienie tętnicze to cichy zabójca, który działa konsekwentnie i długodystansowo. W przypadku nadciśnienia pierwotnego obraz kliniczny jest mało charakterystyczny, dlatego przez wiele lat przebiega ono bezobjawowo. Często przy wysokim ciśnieniu pojawia się ból głowy, chorzy często zgłaszają również zaburzania snu lub łatwe męczenie się. Dla większości nie są to jednak objawy na tyle niepokojące, aby podjąć leczenie. Nawet jedna trzecia osób nie jest świadomych swojej choroby, a tylko 10% jest skutecznie leczonych. Podwyższone ciśnienie zwiększa ryzyko zgonu z przyczyn naczyniowych.

Bardzo ważny jest pomiar ciśnienia tętniczego, szczególnie ten wykonywany przez pacjenta samodzielnie. W tym celu należy używać ciśnieniomierza naramiennego, w warunkach domowych jest do zwykle ciśnieniomierz automatyczny. Należy pamiętać o wykonaniu pomiaru w pozycji siedzącej, po co najmniej 5-minutowym odpoczynku, o tym żeby założyć właściwie dopasowany mankiet na odkryte ramię na wysokości serca, mankiet powinien być pompowany 30mm Hg powyżej ostatniego tonu.

Górna granica normy dla SBPM (samodzielny pomiar ciśnienia tętniczego) to 135/85 mm Hg, a u lekarza w trakcie dwóch wizyt wartości większe lub równe 140 mm Hg dla SBP i/lub 90 dla DBP (lub u chorych z wartościami ≥ 180/≥110 dopuszczalne rozpoznanie nadciśnienia podczas pierwszej wizyty po wykluczeniu czynników podwyższających BP, np. lęku, bólu, czy spożycia alkoholu). Wartość docelowa: poniżej 140/90 mm Hg u większości pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, w tym u chorych z chorobą niedokrwienną serca, przebytym zawałem serca lub udarem, zaś dla pacjentów z towarzyszącą cukrzycą  poniżej140/85 mmHg. U pacjentów po 80. roku życia zaleca się ostrożniejsze obniżanie ciśnienia skurczowego do wartości poniżej 150 mm Hg.

U każdego chorego z nadciśnieniem tętniczym należy wykonać badania pomocnicze: laboratoryjne (stężenie hemoglobiny/ hematokryt, stężenie w surowicy sodu, potasu, glukozy na czczo, kreatyniny, kwasu moczowego, cholesterolu całkowitego, frakcji HDL i frakcji LDL oraz triglicerydów, badanie moczu) oraz EKG – 12-odprowadzeniowe.

Niezbędną składową leczenia nadciśnienia tętniczego jest przyjęcie zdrowego stylu życia. Do tych zmian zaliczamy: zmniejszenie masy ciała u osób z nadwagą lub otyłych, stosowanie diety bogatej w potas i wapń i zmniejszenie spożycia sodu, odpowiednia aktywność fizyczna, umiarkowane spożycie alkoholu. Ważnym aspektem w leczeniu nadciśnienia jest zastosowanie odpowiedniej diety. Dieta obniżająca ciśnienie tętnicze nazywana jest także dietą DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension), która dzieli artykuły spożywcze na 7 grup i każdej z grup przypisuje ilość porcji, które można spożyć w ciągu dnia. Zakładana w niej dzienna wartość kaloryczna zjedzonych posiłków powinna wynosić 2000 kcal, jednak w zależności od potrzeb może być ona modyfikowana.

Główne grupy leków przeciwnadciśnieniowych: diuretyki tiazydowe/tiazydopodobne; inhibitory konwertazy angiotensyny; beta-blokery; blokery kanału wapniowego; blokery receptora angiotensynowego.

Nie leczone lub źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze może doprowadzić do wielu powikłań: przerostu lewej komory serca, zawału serca, udaru mózgu, niewydolności serca, rozwarstwienia aorty, upośledzenia czynności nerek, przyspieszonego rozwoju miażdżycy w wielu tętnicach, zmian w naczyniach siatkówki.