Zaloguj
Reklama

Postępowanie doraźne natychmiastowe przy zawale serca

Autor/autorzy opracowania:

Bibliografia:

  1. Thygesen K., Alpert J.S., White H.D.; Joint ESC/ACCF/AHA/WHF Task Force for the Redefinition of Myocardial Infarction: Universal definition of myocardial infarction. Circulation, 2007; 116.
  2. The Joint European Society of Cardiology/American College of Cardiology Committee. Myocardial infarction redefined. Eur. Heart J., 2000; 21.
  3. Thygesen K., Alpert J.S., Jaffe A.S i wsp.; Joint ESC/ACCF/AHA/WHF Task Force for the Universal Definition of Myocardial Infarction: Third universal definition of myocardial infarction. Eur. Heart J., 2012.
  4. Budaj A., Bednarz B.: „Zawał serca z uniesieniem odcinka ST”. Kardiologia pod red. A. Szczeklika i M. Tendery. Medycyna Praktyczna. Kraków 2010; tom I.
  5. Materiały własne.

Postępowanie doraźne natychmiastowe przy zawale serca
Fot. Pantherstock
(4)
Reklama

W obliczu wystąpienia charakterystycznych, bądź dodatkowo pozostałych, niespecyficznych objawów zawału serca, należy zastosować u pacjenta jedną dawkę nitrogliceryny (0,4 mg) w postaci podjęzykowej (s.l., sub linquam) tabletki lub aerozolu. W pierwszym przypadku, lek zacznie działać po 2-3 minutach, natomiast zastosowany podjęzykowo w postaci aerozolu – po około 1 minucie. Jeżeli po 5 minutach od zastosowania podjęzykowego nitrogliceryny, objawy (w szczególności bólowe) nadal się utrzymują, należy niezwłocznie wezwać karetkę pogotowia.

Objawy i przebieg

Nitrogliceryna jest lekiem krótko działającym, który szybko i silnie rozszerza naczynia krwionośne (w szczególności żylne, wieńcowe), dzięki czemu, pewna, chociażby niewielka ilość krwi może dotrzeć do serca i utlenować (wysycić tlenem) niedokrwione komórki mięśnia sercowego. Ponadto, nitrogliceryna zmniejsza obciążenie wstępne (tzw. ciśnienie końcoworozkurczowe, czyli najwyższe ciśnienie w komorze serca przed rozpoczęciem skurczu) i następcze (tzw. opór naczyniowy, czyli ciśnienie w komorze serca – niezbędne do wykonania skurczu - w momencie otwarcia zastawek tętniczych). Zmniejszenie obu typów obciążeń powoduje zmniejszenie zużycia tlenu w mięśniu sercowym, dzięki czemu, może on „zaoszczędzić” jego minimalne rezerwy.

Tuż po podaniu omawianego leku, ulega on przemianie do tlenku azotu (NO). Należy jednak pamiętać o tym, że nitrogliceryna jest przeciwwskazana u osób z uprzednio zmierzonym, niskim skurczowym ciśnieniem tętniczym (tj. mniejszym niż 100 mm Hg), z uprzednio zmierzonym zbyt niskim tętnej (poniżej 50 uderzeń na minutę - bradykardia) lub zbyt wysokim (powyżej 200 uderzeń na minutę – tachykardia). Również z przepisu lekarza można kupić w aptece nitroglicerynę w postaci maści (do stosowania miejscowego w okolice klatki piersiowej) oraz plastra, który, przyklejony do skóry uwalnia substancję czynną. Obie wymienione powyżej postaci leku gwarantują rozpoczęcie działania nitrogliceryny po 4-5 minutach.

Do natychmiastowych, doraźnych sposobów leczenia wczesnych objawów zawału serca, zalicza się również kwas acetylosalicylowy (ASA) w dawce nie niższej niż 160 mg oraz nie wyższej niż 325 mg. Bowiem w tych dawkach ASA wykazuje skuteczne działanie przeciwkrzepliwe. Na polskim rynku aptecznym brakuje postaci leków z kwasem acetylosalicylowym o szybkim działaniu, np. tabletki niepowlekanej do żucia. Jednak firma produkująca oryginalną formę kwasu acetylosalicylowego, wprowadziła na polski rynek apteczny preparat z ASA w postaci granulek do rozpuszczenia na języku. Taka postać leku jest o wiele szybciej wchłanialna niż tabletki (najczęściej dojelitowe) tej substancji. Wspomniany granulat zawarty w jednej saszetce zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego.

Autor sugeruje zakup tej postaci leku ze względu na szybkość działania, z zastrzeżeniem podzielenia zawartości saszetki na pół, tak, aby pacjent ze świeżym zawałem mógł otrzymać dokładnie 250 mg ASA, czyli dawkę skutecznie hamującą tworzenie się skrzepu wokół pękniętej blaszki miażdżycowej. Ważną informacją są dwie podstawowe interakcje kwasu acetylosalicylowego – z lekami z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACEi), hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron (R-A-A) oraz lekami z grupy beta-blokerów. Leki z dwóch wymienionych wyżej grup można podać w co najmniej 2-godzinnym odstępie czasowym. Jednak wówczas, w przypadku nieskuteczności nitrogliceryny, pacjent powinien już przebywać w szpitalu pod opieką specjalistycznego personelu medycznego.

W szpitalu, lekarz specjalista wdraża odpowiednią diagnostykę oraz leczenie mające na celu reperfuzję serca, czyli przywrócenie krążenia krwi w zamkniętym odcinku naczynia. Bardziej szczegółowe informacje na temat dalszych sposobów leczenia zawału serca przekraczają ramy niniejszego opracowania.

Reklama
(4)

Materiały zawarte w dziale Specjalista Radzi mają charakter informacyjny i należy je traktować jako dodatkową pomoc przy udzieleniu niezbędnej pomocy choremu oraz jako ewentualny wstęp do leczenia przez specjalistę. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za efekty zastosowania w praktyce informacji umieszczonych w dziale Specjalista Radzi.

Komentarze