Zaloguj
Reklama

Zawał serca – diagnostyka, leczenie i okres rekonwalescencji

Zawał serca – diagnostyka, leczenie i okres rekonwalescencji
Fot. pantherstock
(3)

Nagle pojawiający się gniotący lub ściskający, bardzo silny ból zlokalizowany za mostkiem może świadczyć o rozwijającym się zawale serca. Chorobie towarzyszy zwykle uczucie duszności, zlewne poty czy silne poczucie niepokoju. Warto znać podstawowe objawy tego niebezpiecznego stanu, ponieważ choroby sercowo-naczyniowe są najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce! W którym momencie zadzwonić po pogotowie ratunkowe? Jak wygląda postępowanie ratowników i lekarzy od tego momentu? Jak zmienia się życie po zawale?
To najczęstsze pytania zadawane przez pacjentów, na które warto sobie odpowiedzieć.

Reklama

Czy to zawał? Kiedy dzwonić po pogotowie ratunkowe?

Jednym z największych obciążeń dla publicznego pogotowia ratunkowego są tak zwane wezwania nieuzasadnione. Dotyczą one na przykład pacjentów, którzy zamiast zgłosić się do swojego lekarza rodzinnego z jakichkolwiek przyczyn decydują się na wezwanie pogotowia ratunkowego, które zarezerwowane jest dla ostrych stanów chorobowych. Jak wygląda kwestia wzywania pomocy w przypadku bólu w klatce piersiowej?
Najprościej mówiąc każdy ból w piersiach o nagłym, rozlanym, gniotącym charakterze powinien być niezwłocznie diagnozowany przez lekarza! Jeżeli jest to pierwszy epizod tak silnego bólu nie powinniśmy wahać się nawet przez chwilę, szczególnie jeśli ukończyliśmy 40 rok życia lub jesteśmy obciążeni czynnikami ryzyka rozwoju miażdżycy. Sytuacja wygląda nieco inaczej w przypadku wyedukowanych pacjentów chorujących na stabilną chorobę niedokrwienną serca. Są oni z reguły uczuleni przez lekarza, by w pierwszej chwili zastosować nitroglicerynę podjęzykowo. Dopiero w przypadku, gdy ból nie ustępuje w przeciągu 5 minut po podaniu drugiej dawki leku, niezwłocznie należy zadzwonić pod numer 112. 

Pierwsza pomoc przy zawale i przyjazd pogotowia

Na samym początku należy wspomnieć o bardzo niepokojących statystykach. Niemal 50% osób z zawałem umiera przed dotarciem do szpitala, przede wszystkim z powodu poważnych zaburzeń rytmu serca, czyli arytmii. Dlatego też w przypadku stwierdzenia u siebie typowych objawów zawału należy niezwłocznie zadzwonić po pomoc. Pacjent, który wcześniej z jakichkolwiek przyczyn miał przepisaną nitroglicerynę do doraźnego stosowania w celu zniesienia bólu dławicowego, powinien przyjąć odpowiednią dawkę leku.
W momencie przyjazdu karetki pogotowia zespól ratowniczy poda pacjentowi odpowiednie leki. Należą do nich kwas acetylosalicylowy, morfina w celu uspokojenia pacjenta i zniesienia bólu, tlen w masce oraz powtórne dawki nitrogliceryny. Następnie pacjent zostanie przetransportowany do najbliższego szpitala lub okręgowego centrum leczenia ostrego zespołu wieńcowego, posiadającego pracownię hemodynamiczną.


fot. panthermedia

Diagnostyka zawału serca

Od momentu, w którym chory jest transportowany do szpitala rozpoczyna się natychmiastowa diagnostyka mająca na celu wyjaśnić przyczynę bólu w klatce piersiowej. Już w karetce pogotowia lub nawet w domu chorego lekarz podłącza pacjenta do 12-odprowadzeniowego EKG, które jest podstawową metodą diagnozowania zawału. W przypadku wystąpienia charakterystycznych zmian w badaniu można mówić o wstępnym rozpoznaniu ostrego zespołu wieńcowego, takiego jak na przykład STEMI (czyli zwału serca, któremu towarzyszą zmiany w EKG pod postacią uniesienia odcinka ST). Poza standardowym badaniem EKG lekarz w szpitalu wykona szereg badan dodatkowych, takich jak:

  • markery martwicy mięśnia sercowego – przede wszystkim troponiny sercowe. Są to enzymy, które ulegają uwolnieniu do krwioobiegu w przypadku uszkodzenia mięśnia sercowego. Są szczególnie przydatne do diagnozowania zawału, który nie ujawnia się w badaniu EKG (czyli tak zwanego zawału NSTEMI).
  • wzrost OB – do wartości 60 mm po godzinie od wstąpienia objawów. Jest to jednak wysoce niespecyficzne badanie i służy jedynie jako uzupełniająca forma diagnostyki.
  • echokardiografia – badanie dodatkowe, które służy do obrazowania skurczu mięśnia sercowego. Może ujawnić odcinkowe zaburzenia ruchomości ścian serca, które pojawiają się już w kilka sekund od zamknięcia tętnicy i jednoznacznie wskazują na zawał mięśnia sercowego.

Leczenie zawału serca

Najważniejszym założeniem leczenia zawału jest ponowne umożliwienie przepływu krwi przez tętnice wieńcowe. Obecnie europejskim standardem jest leczenie reperfuzyjne, czyli leczenie które za pomocą mechanicznej ingerencji pozwala na udrożnienie naczyń tętniczych serca. Przykładem tego typu leczenia jest procedura PCI wskazana u wszystkich chorych z bólem lub dyskomfortem w klatce piersiowej trwającym krócej niż 12 godzin i obecnością uniesionego odcinka ST w badaniu EKG.
Sam zabieg PCI to angioplastyka tętnicy wieńcowej z wszczepieniem lub bez wszczepienia stentu do niedrożnej tętnicy wieńcowej, która spowodowała wystąpienie zawału. Największa skuteczność tego typu leczenia jest osiągana w przypadku zastosowania PCI przed upływem 2 godzin od wystąpienia objawów. Nie zawsze jest to jednak możliwe na przykład ze względu na znaczną odległość miejsca zamieszkania chorego od najbliższego szpitala z pracownią hemodynamiczną albo ze względu na braki kadry lekarskiej. W oczekiwaniu na wykonanie zabiegu chory trafia na oddział intensywniej terapii, gdzie pod opieką medyczną leczony jest z zastosowaniem metod zachowawczych (czyli z użyciem leków).

Reklama
(3)
Komentarze