Zaloguj
Reklama

Przeszczep płuc

Przeszczep płuc
Fot. Pantherstock
(0)

Jednym z narządów, które współcześnie można przeszczepiać, są płuca. Zabieg przeprowadzany bywa z różnych powodów – przebywają go m.in. chorzy z mukowiscydozą czy pacjenci z zaawansowanym stadium przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Nie każda jednak osoba zmagającą się z jednostką, która bywa wskazaniem do transplantacji płuc, kwalifikowana jest do tej operacji: co więc decyduje o konieczności jej przeprowadzenia? Jakie są rokowania pacjentów będących po transplantacji płuc?

Reklama

Przeszczep płuc nie jest rutynowo przeprowadzaną operacją – zanim ktokolwiek podejmie choćby rozważania dotyczące możliwości jej wykonania u jakiegoś pacjenta, konieczne jest najpierw zwrócenie uwagi na cały szereg czynników. Stan pacjenta, jego szanse przeżycia bez zabiegu, przewidywania dotyczące przestrzegania pooperacyjnych zaleceń – wątków do rozważenia jest niezwykle dużo. Choć transplantacji płuc wykonuje się w rzeczywistości niewiele (a w każdym razie za mało w stosunku co do potrzeb), to jednak operacja ta – a także różne aspekty z nią związane – są dosyć interesujące.

Przeszczep płuc: kilka liczb

Pierwszej transplantacji płuc dokonano dość dawno temu, bo w 1963 roku. Tak naprawdę zabiegi te zaczęto jednak wykonywać z powodzeniem 2 dekady później, w latach 80. XX wieku, co zawdzięczamy pojawieniu się leków stosowanych po przeszczepie płuc, czyli preparatów immunosupresyjnych. Z biegiem czasu liczba przeprowadzanych na świecie każdego roku tego rodzaju operacji systematycznie wzrastała. Tak jak w 1985 roku dokonano 5 transplantacji płuc, tak już w roku 2000 zabiegów tych wykonano 1700, a w 2011 roku na świecie przeszczepiono płuca u ponad 3700 pacjentów.

Polscy lekarze przeszczepianiem płuc zaczęli zajmować się nieco później, bo wraz z początkiem 2003 roku. Wtedy dokonano 1 takiego zabiegu, 3 lata później – w 2006 roku – u polskich pacjentów 3-krotnie przeszczepiano płuca, z kolei w 2011 roku w naszym kraju wykonano już 15 takich operacji.

Jakie choroby mogą doprowadzać do konieczności przeszczepienia płuc?

Do tego, aby u chorego zaistniała konieczność transplantacji płuc, doprowadzają różne choroby, które ostatecznie skutkować mogą niewydolnością oddechową. Na liście takich schorzeń można umieścić m.in.:

  • mukowiscydozę,
  • przewlekłą obturacyjną chorobę płuc,
  • idiopatyczne włóknienie płuc,
  • rozedmę,
  • pierwotne nadciśnienie płucne,
  • włóknienie płuc o innej niż idiopatyczna etiologii (np. wynikające z chorób tkanki łącznej czy też polekowe),
  • zarostowe zapalenie oskrzelików.

Przeszczep płuc: kryteria dotyczące biorcy

Samo zachorowanie na którąś z wymienionych jednostek nie stanowi jeszcze wskazania do przeszczepu płuc. Operacja ta jest tak naprawdę ostatecznością – przeprowadza się ją dopiero wtedy, kiedy wszelkie inne możliwości terapeutyczne zostaną wyczerpane. Aby jednak pacjent w ogóle był kwalifikowany do przeszczepu, pod uwagę branych jest najpierw wiele różnych kryteriów. Jednym z nich są przewidywane szanse przeżycia bez przeprowadzenia operacji – do zabiegu kwalifikowani mogą być chorzy, u których bez jego wykonania szanse na przeżycie 2-3 lat sięgają poniżej 50%.

Sam jednak przewidywany czas przeżycia nie stanowi jedynego, decydującego kryterium. Ważny jest również wiek: zazwyczaj płuca przeszczepiane są chorym mającym mniej niż 65 lat. Innymi branymi pod uwagę czynnikami są te, czy chory zmaga się z niewydolnością tylko jednego narządu, czy nie ma on przeciwwskazań do stosowania leczenia immunosupresyjnego po operacji, a także czy chory jest w stanie samodzielnie funkcjonować w warunkach domowych (zamiast ciągłego przebywania w szpitalu). Ważny jest również stan psychiki potencjalnego kandydata do transplantacji płuc – zaburzenia psychiczne (przez które pacjent może chociażby nie być w stanie przestrzegać pooperacyjnych zaleceń) mogą stanowić czynnik wykluczający go jako biorcę płuc.

Wyróżnia się również pewne przeciwwskazania do przeszczepu płuc. Takowymi są m.in. uzależnienia (zarówno od narkotyków, jak i od alkoholu czy papierosów), choroba nowotworowa, niepoddające się leczeniu zakażenia (np. WZW C) czy zaawansowanego stopnia niewydolność wątroby lub nerek.

Powyżej opisane kryteria wydawać się mogą dość restrykcyjne, nie jest jednak tak bez powodu. Otóż potencjalnych biorców płuc stale jest po prostu zdecydowanie więcej niż dostępnych do przeszczepienia narządów. Skoro organów brakuje, to – choć dla ludzi, dla których operacja jest jedynym ratunkiem, może to być zwyczajnie przykre – płuca przeszczepiane są tylko tym pacjentom, którzy tego najbardziej potrzebują, ale u których jednocześnie istnieją najlepsze rokowania po wykonaniu ewentualnej transplantacji.

fot. panthermedia

Przeszczep płuc: kryteria dotyczące dawcy

To, że dostępne staną się płuca do transplantacji, nie jest jeszcze równoznaczne z tym, że u jakiegoś potrzebującego przeszczepu pacjenta operacja będzie mogła być wykonana. Tak naprawdę bowiem istnieją również i kryteria dotyczące idealnego dawcy płuc. Wśród nich wymienia się m.in. wiek (najkorzystniej, gdy dawca ma mniej niż 45-55 lat), brak przebytych zabiegów w obrębie klatki piersiowej, brak urazu klatki piersiowej oraz nieobecność wydzieliny o ropnym charakterze w drogach oddechowych.

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze