Zaloguj
Reklama

Mechaniczne powikłania po zawale serca

Mechaniczne powikłania po zawale serca
Fot. pantherstock
(0)

Powikłania po zawale serca mają różne postacie, a najgroźniejszymi z nich są uszkodzenia mechaniczne wymagające interwencji chirurgicznej, choć niektóre z nich mogą przebiegać bezobjawowo i zostać wykryte przypadkowo w kontrolnym badaniu EKG. Niosą one za sobą jednak bardzo wysokie ryzyko zgonu, stąd konieczna jest szybka diagnoza, której podstawą jest właśnie badanie EKG oraz wdrożenie leczenia.

Reklama

Jak wynika ze statystyk, zawał mięśnia sercowego jest główną przyczyną zgonów ludzi na całym świecie, jednocześnie będąc zwiastunem rozwijającej się choroby wieńcowej, co za tym idzie – staje się miernikiem skali choroby wieńcowej w danej populacji. Stanowiąc główny problem zdrowotny na całym świecie, niesie za sobą konsekwencje zdrowotne oraz psychiczne dla samego chorego oraz jego otoczenia. Zawał mięśnia sercowego jest zdarzeniem, które rozpoznawane jest na podstawie określonych cech klinicznych. Pierwszym wyznacznikiem są nieprawidłowości w zapisie EKG, drugim podwyższone wartości markerów biochemicznych w organizmie człowieka, a trzecim badanie histopatologiczne [1].

Czym jest „zawał serca”?

Z klinicznego puntu widzenia, przez zawał serca rozumie się śmierć komórki mięśnia sercowego, która spowodowana jest przedłużonym niedokrwieniem. Samo zjawisko obumarcia komórki nie następuje jednak w chwili pojawienia się niedokrwienia, ale konieczna jest odpowiednia ilość czasu, by można było mówić o śmierci komórki – zgodnie z badaniami jest to około 20 minut [1].
Występujące w sercu biomarkery również mogą wskazać stan obumarcia komórek po określeniu ich poziomu we krwi. Mowa tu o tropominie sercowej czy frakcji kinazy kreatynowej, których podwyższone stężenia wskazują jednoznacznie na uszkodzenie serca, jednak nie wyjaśniają one tego, w jaki sposób przebiega proces, w toku którego są one uwalniane do krwi. Najbardziej charakterystycznym, czułym i specyficznym czynnikiem wskazującym na obumarcie komórek mięśnia sercowego jest troponina sercowa (cTn), której określenie spadku lub wzrostu poziomu we krwi stanowi podstawę do postawienia rozpoznania, jakim jest zawał mięśnia sercowego.
W wyniki zaburzenia równowagi pomiędzy dostarczaniem odpowiedniej ilości tlenu do serca a zapotrzebowaniem dochodzi do początku niedokrwienia, któremu mogą towarzyszyć różne dolegliwości, począwszy od klatki piersiowej, kończyny górnej poprzez żuchwę, nadbrzusze aż po dolegliwości uogólnione jak zmęczenie, duszność, nadmierną potliwość czy omdlenie. Z powodu braku specyficzności wyżej wspomnianych objawów często rozpoznanie nie jest trafne i mylone z innymi dolegliwościami [1].

Mechaniczne powikłania po zawale

Zawał serca niesie za sobą bardzo groźne konsekwencje zdrowotne, takie jak ryzyko wystąpienia ponownego zawału, ostra niewydolność serca, nieprawidłowości w pracy serca pod postacią zaburzeń rytmu, powikłania ze strony neurologicznej oraz uszkodzenia mechaniczne, które postrzegane są jako najgroźniejsze dla człowieka. Obserwacje kliniczne oraz badania pośmiertne nie są w stanie, na chwile obecną, wskazać dokładnego wskaźnika określającego częstość występowania mechanicznych uszkodzeń, jakie występują po zawale mięśnia sercowego. Najczęściej występują one w okresie pierwszego tygodnia po ostrym epizodzie w przypadkach ostrych zespołów wieńcowych z uniesieniem odcinka ST i są powodem wysokiej śmiertelności – aż do 73% [2].

Pęknięcie wolnej ściany serca

Rozległe zawały lokalizują się zwykle w przedniej części serca i to właśnie przednia ściana jest najbardziej narażona na tego typu urazy. Pęknięcie przedniej ściany serca jest niestety najczęściej uszkodzeniem wykrywanym dopiero po śmierci pacjenta. Zaklasyfikować je można do jednej z trzech grup:

  • ostre pęknięcie – obserwowane do 24 godzin po epizodzie i obejmujące całą przednią ścianę serca – pęknięcie następuje w ciągu kilku sekund, a w efekcie nagłego zatrzymania krążenia dochodzi do zgonu,
  • podostre – pojawiające się między 1. a 3. dniem po zawale serca, kiedy tworząca się skrzeplina powoduje swoistą tamponadę blokującą odpływ krwi z serca,
  • przewlekłe – diagnozowane zwykle przypadkowo w kontrolnym badaniu EKG, przebiegające często w sposób bezobjawowy, skutkuje wytworzeniem się na granicy zdrowego mięśnia sercowego i obszaru objętego zawałem tętniaka rzekomego stwarzającego poważne ryzyko pęknięcia [2].

fot. panthermedia

Pęknięcie przegrody międzykomorowej

Jest to powikłanie mechaniczne, które występuje u mniej niż 1% chorych, a odpowiada za około 5% zgonów, których powodem jest zawał serca. Obserwowane jest pomiędzy 1. a 7. dniem po epizodzie zawału na granicy tkanki zdrowej oraz obumarłej [2]. Charakterystycznym objawem jest pojawienie się głośnego szmeru holosystonicznego, z którym w parze idzie nasilenie się objawów związanych z niewydolnością serca [3].
Ubytki, jakie pojawiają się wskutek pęknięcia przegrody międzykomorowej mogą zlokalizować się na jednym poziomie lub na kilku, co ma bardzo duże znaczenie z chirurgicznego punktu widzenia. Co więcej, pęknięcie przegrody międzykomorowej nie jest uszkodzeniem samym w sobie ani izolowanym, gdyż w zdecydowanej większości towarzyszy pęknięciu wolnej ściany serca. Podobnie jak w przypadku innych powikłań mechanicznych kluczowe dla zdiagnozowania problemu jest badanie EKG [2].

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] K. Thygesen, J. S. Alpert, A. S. Jaffe, M. L. Simoons i in.: Kardiologia polska. Trzecia uniwersalna definicja zawału serca. Warszawa 2012, s. 237- 241.
    [2] J. Staromłyński, M. Bartczak, P. Suwalski: Mechaniczne powikłania zawału mięśnia sercowego „Kardiologia Inwazyjna” 2017, nr 5(12), s. 19-23.
    [3] B. Wożakowska- Kapłon, P. Dąbkowski, E. Pietrzyk, J. SadowskiPęknięcie przegrody międzykomorowej i wolnej ściany lewej komory jako powikłanie mechaniczne zawału serca u 56-letniego mężczyzny. Opis przypadku, obserwacja 7-letnia. „Kardiologia Polska” 2009, nr 67(6), s. 651-655.

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze